Cùng với ĐT bóng rổ nữ Mỹ thắng ĐT bóng rổ nữ Pháp 97-79, hoàn thành 5 lần liên tiếp vô địch World Cup, màn World Cup bóng rổ nữ 2026 khép lại, ĐT bóng rổ nữ Trung Quốc cuối cùng đứng hạng 7 giải năm nay.
5 trận 98 kiến tạo, 95 mất bóng.
Đó là số liệu ĐT bóng rổ nữ Trung Quốc tạo ra ở World Cup Đức năm nay.
Trong đó trận bảng thứ hai gặp Cộng hòa Séc, dù kết quả cuối là lội ngược sau hiệp phụ. Nhưng hẳn HLV nào sau trận nhìn bảng số liệu 29 lần mất bóng cũng khó cười nổi.
Cộng hòa Séc tuyệt đối không phải đội ép sân mạnh nhất World Cup năm nay, nhưng khi họ nâng cường độ phòng ngự, các cầu thủ ĐT bóng rổ nữ Trung Quốc vẫn xuất hiện hàng loạt do dự khi chuyền ra, chuyền lệch và mất bóng vô ích. Chỉ nhờ mất bóng của phía Trung Quốc, Séc đã có 27 điểm.
Với tư cách HLV trưởng ĐT bóng rổ nữ Trung Quốc, Gong Luming không phải không nhận ra điều đó. Ông từ năm 2025 đã nói công khai: nội tuyến ĐT bóng rổ nữ Trung Quốc mạnh, hàng cánh tấn công tạm được, nhưng hàng hậu vệ mới là điểm yếu.
Nhất là thiếu hậu vệ tổ chức giỏi.
Gong Luming còn chỉ ra một hiện tượng đáng chú ý hơn: "Hậu vệ trong nước phổ biến đang phát triển theo hướng hậu vệ tấn công, nhưng điểm guard thực thụ cần khả năng điều khiển bóng tốt hơn, cần giữ được trận khi đội gặp khó."
Sau khi bị ĐT bóng rổ nữ Nhật loại ở bán kết Asian Cup 2025, có lẽ bị kích bởi Kokoro Tanaka bên kia vừa xuyên vừa ném, ĐT bóng rổ nữ Trung Quốc thậm chí mở riêng trại tập hậu vệ, tiếp tục sàng lọc cầu thủ từ đại học, đội trẻ quốc gia và giải quốc nội. Điều đó cho thấy ban huấn luyện rất rõ nút thắt của bóng rổ nữ chúng ta nằm ở đâu.
Nhưng một năm qua, nhìn phong độ World Cup, chúng ta vẫn chưa tìm được người phù hợp.
HLV Gong gọi lại Li Yuan vào ĐTQG, đủ thấy bóng rổ nữ rất cần hậu vệ có kinh nghiệm giải lớn và khả năng tổ chức.
Hiệp 1 tứ kết gặp ĐT bóng rổ nữ Pháp, Li Yuan ôm 4 trong tổng 5 kiến tạo của cả đội, nhưng giờ khả năng tấn công của cô rõ ràng thoái hóa, hoàn toàn không điều khiển được hàng phòng ngự, cả giải chỉ đạt trung bình 1,2 điểm 2 kiến tạo.
Zhang Manman trung bình 4,2 điểm 1,6 kiến tạo cũng đối mặt vấn đề tương tự. Dù ở WCBA cô có sản lượng tổ chức nhất định, nhưng ra đấu trường quốc tế, đột phá và ném của cô không buộc đối thủ đổi cách phòng.
Nhiều lúc chúng ta ngược lại phải dựa vào Yang Shuyu thiên combo guard để mở thế, cô trung bình 5,6 kiến tạo là vua kiến tạo của ĐT bóng rổ nữ Trung Quốc ở giải này (hạng 4 giải).
Dù vậy, ta vẫn thấy Yang Shuyu cũng mắc không ít mất bóng chuyền ra cấp thấp.
Khi hậu vệ không thể chải tấn công một cách có trật tự, lợi thế nội tuyến của chúng ta đương nhiên cũng giảm mạnh.
Nên trận bóng rổ nữ sẽ có cảm giác quá phụ thuộc nội tuyến cày cứng, mà đó không gọi là tận dụng lợi thế nội tuyến, nhất là Zhang Ziyu còn trẻ tạm thời chưa thể tạo sức thống trị cấp người lớn như cấp trẻ, cô càng cần hàng hậu vệ kéo ra khoảng trống, chuyền cho cô những cơ hội ăn bánh nhẹ, hoặc đánh vài pha phối hợp đơn giản. Chứ không phải vừa nhận bóng đã bị kẹp.
Rồi bạn sẽ thấy một điều phản trực giác: plus-minus -8,8, thấp nhất đội, thuộc về Zhang Ziyu.
Tất nhiên vấn đề của Zhang Ziyu còn có phòng ngự, nhưng liên kết trong-ngoài cũng rất quan trọng. Nên đó cũng là lý do HLV Gong không chỉ một lần nói công khai trước truyền thông: hậu vệ chúng ta không ổn.
Xin chêm một câu ngoài lề, bên Mỹ nam vận động viên đánh bóng đường phố rất coi trọng một điều: "Khi cơ hội một chọi một xuất hiện, bạn phải đánh dứt khoát", với họ đó là cách đánh vào hàng phòng hiệu quả nhất.
Còn hàng sau của ĐT bóng rổ nữ chúng ta, gần như chỉ có Yang Shuyu trung bình 14,2 điểm, trận gặp Pháp có thể xô mở người kèm để đột phá kết thúc, làm được điều đó.
Nên có CĐV hỏi, sao không đem vua ghi điểm + vua kiến tạo + MVP giải quốc nội, trung bình 17+8 Wu Tongtong?
Dù lối chơi hạt nhân lớn của cô không hợp đá chính, làm người thứ sáu từ ghế dự bị burster cũng dư sức chứ?
World Cup bóng rổ nữ năm nay cơ bản không liên quan tranh suất Olympic Los Angeles, với ĐT bóng rổ nữ Trung Quốc, giải này tương đương một kỳ thi giữa kỳ. Còn ở chu kỳ Olympic Los Angeles, bóng rổ nữ cần đẩy sự thay máu già-trẻ của đội hình.
Không đem Wu Tongtong có cân nhắc mặt này, dù tồn tại tranh cãi nhất định, nhưng chìa khóa vấn đề thực ra không nằm ở việc có đem Wu Tongtong hay không.
Việc vấn đề hậu vệ bùng nổ ở World Cup 2026 là phản ứng dây chuyền từ việc thế hệ hậu vệ cũ đồng loạt đi xuống ở Olympic Paris 2024.
Bộ hàng sau á quân World Cup 2022, Li Yuan năng lực chưa thoái hóa, Yang Liwei và Wang Siyu đều đang độ chín, tổ chức được, đột phá được, đẩy bóng được, còn có một tay ném. Lúc đó Wu Tongtong cũng chưa chấn thương nặng. Quan trọng hơn, lúc đó còn Li Meng có thể đá bóng siêu sao, chống nổi hệ thống chiến thuật.
Nhưng tới Olympic Paris, lứa này người già người đau, phong độ rơi kiểu vực thẳng đứng.
Vì vậy, vấn đề thực sự của hàng hậu vệ bóng rổ nữ nằm ở chỗ: khi thế hệ cũ bắt đầu đi xuống, lứa điểm guard tiếp theo không kịp lớn.
Chúng ta quyết cải cách, đội hình phải thay máu. Nhưng tân binh thì sao?
Vua kiến tạo WCBA là Wu Tongtong 32 tuổi.
Hạng 2 là Wang Jiaqi 27 tuổi. ĐTQG cũng không phải chưa cho cô cơ hội, nhưng 5 trận vòng loại World Cup trung bình 2,4 điểm, 3,2 rebound, 3,4 kiến tạo, không mang lại cảm giác sáng mắt hẳn.
Hạng 3 là Wang Siyu 30 tuổi.
Hạng 4 là Wang Lili 34 tuổi.
Hạng 5 Xu Fengwei rất trẻ, 20 tuổi, cũng được nhiều CĐV xem là cổ phiếu tiềm năng. U18 Asian Cup 2024, cô trung bình 5,6 kiến tạo; U19 World Cup 2025, trung bình 4,6 kiến tạo. Trận gặp Nigeria từng một trận 10 kiến tạo. Cũng từng dự tập trung ĐTQG người lớn.
Nhưng dù giải quốc nội hay giải trẻ, sản lượng ghi điểm cực thấp (giải quốc nội trung bình 1,7 điểm) đều đặt câu hỏi với cô. Khó kỳ vọng một cầu thủ ngày thường không biết tấn công, tới ĐTQG lại thành bậc thầy tấn công, đúng không?
Mà ở giải quốc nội cô chỉ đá 3 trận, nói cô kế cận hình như còn sớm?
Còn những cái tên du học, nhưng dù Deng Yuting sắp mở mùa junior ở NCAA, hay Ran Kejia gia nhập Xavier University, lối chơi của họ đều thiên wing-guard hơn là điểm guard tổ chức, chải bóng. Tất nhiên hai người này đều rất trẻ, cũng đều đã vào danh sách tập trung bóng rổ nữ.
Với tư cách CĐV, chúng ta ngày thường cứ thấy Gong Luming chọn người có vấn đề. Nhưng nếu thật sự ngồi vào ghế đó, lật hết danh sách, chúng ta cũng khó từ kho nhân sự hiện có mà chọn ra một điểm guard chính không có điểm yếu rõ, làm hài lòng tất cả.
Năm ngoái Gong Luming thực ra đã nói:
"Các cầu thủ kỳ cựu đã đóng góp rất lớn cho bóng rổ Trung Quốc, nhưng trải nghiệm chinh chiến ĐTQG quanh năm khiến họ xuất hiện chấn thương và mệt mỏi."
"Chúng tôi cũng mong các cầu thủ trẻ lớn nhanh hơn, hoàn thành việc kế cận."
"Cửa ĐTQG mở với những cầu thủ hay nhất cả nước."
Cập nhật lúc 2026-09-15 23:26